Ummatni Walaayitaa Mootummaa Naannoo Hundeeffachuuf Mirga qaba!!

Ummatni Walaayitaa Mootummaa Naannoo Hundeeffachuuf Mirga qaba

125 ዓመት

የዎላይታ ሕዝብ ራስን በራስ የማስተዳደር ጥያቄ 125 ዓመት ሆኖታል ሲባል አንዳንዶች ግራ ሲጋቡ አያለሁ::
በርግጥ ይህ የዎላይታን ሕዝብ የኃላ ታሪክ ካለማወቀ ይመነጫል::ኢትዮጵያ የብሔር ብሔረሰቦች ሀገር ናት::
ሕዝቦች በጋራ የገነቧት::በአንድነት የተዋደቁላት::ይህን እውነታ የሚክዱ ሰዎች ቅዠታሞች ናቸው::የጭፍለቃ ቅዠታቸውን ማራመድ የሚፈልጉ::ዎላይታ ላለፉት 125 ዓመታት ለዚህ አስተሳሰብ ሰለባ ከነበሩ ሕዝቦች አንዱ ነው::

በ1887(ዎላይታ በምንሊክ ጦር ከተሸነፈ በኃላ)ይህ
ሕዝብ በጭቆና ሰንሰለት መጠፍነጉን የተረዳው አንድ ሀጤሮ ሀኒቼ የሚባል የዎላይታ ገበሬዎች ነፃ አውጪ በ1888 ዓ.ም አመፅ አሰነስቶ ነበር::ሀኒቼ በወቅቱ ከሸዋ በቀጥታ በሚላኩ እንደራሴዎች ምክንያት ሕዝቡ በማንነቱ ሲሸማቀቅ በማየቱና መብቱ ሲረገጥ፣ሲታፈን በማስተዋሉ አመፅ ስላስነሳ በማዕከላዊ መንግስት ተይዞ ወደ ግዞት በሄደበት ተሰቃይቶ በመሞቱ እዛው እንጦጦ ተራራ ጫፍ ላይ ተቀብሯል::ንጉስ ጦናን
ተከትሎ የተሰዋው ሀጤሮ ሀኒቼ የሚባል የገበሬዎች ነፃ አውጪ ታጋይ ነበር::ሀኒቼ ዎላይታ በራሱ ሰዎች መተዳደር አለበት ሲል ከዛሬ 125 ዓመት በፊት ታሪክ ሰርቶ አልፏል::

ዎላይታ በእነዚህ ሁሉ ዓመታት በተለያዩ ጊዜያቶች
ይህን ጥያቄ በተለያየ መልኩ ሲጠይቅ መቷል:: ለሀገር ግንባታ ትልቅ ዋጋ ከፍሏል::ቢሆንም በሚታዩና በማይታዩ ስውር በትሮች ሲገረፍ ኖሯል::እነዚህ ስውር በትሮች ሕዝቡን አሽመድምደውታል::ውሃ ሲጠየቅ ወተት የሚያቀርበውን አርሶ አደር አደይቶታል::በቀን
ሁለቴ እንኳን እንዳይበላ አድርጎታል::ማህበረሰቡ
በቀዬው ሰርቶ በልፅጎ እንዳይኖር ተጭኖታል:: ባህሉን፣ ታሪኩንና ቋንቋን እንዳያሳድግ በተቃራኒው ደግሞ በማንነቱ እንዲሸማቀቅ፣ ማንነቱን እንዳያቅ ተደርጓል::
ለዚህ ሁሉ መነሻው የተዘረጋው አስተዳደራዊ መዋቅርነው:: አሁን የዎላይታ ሕዝብ ጥያቄ አንድና አንድ ነው-ማንነቴን መልስ::የተነጠኩትን ራስን በራስ የማስተዳደር መብቴን ስጠኝ ነው::

ስለዚህ የፌደራል መንግስት አሁንም የመጨፍለቅና የመጨቆን አባዜ ካልተጠናወተው በስተቀር እኔ አውቅልሃለሁ ጊዜ ማክተሙን መረዳት አለበት::የሕዝብ ጥያቄን ሳይመልስ ይሄን ሕዝብ በምንም ማስተባበር አይችልም::ያኔ ሀኒቼ ከ125 ዓመት በፊት የጀመረው ጥያቄ ከዚህ ትውልድ እንደማያልፍ ማወቅ ያስፈልጋል:


Oromoon waan barbaadu beeka: Bilisummaa dha.

 


BEEKSISA

#Gaaddisa-dhugaa:
Gaaffii fi deebii Abukaatoo Miseensa Shanee Gumii GS-ABO Jaal Abdii Raggaasaa kan ta’an Dr. Tokkummaa Dhaabaa Waliin Taasifame

Yeroo Dhiyootti EeggadhaaGaaddisa-Dhugaa


”Kaayyoonkoo Beeta Israa’eelota gara biyya isaaniitti deebisuudha”
Dhalattuu Itoophiyaafi miseensa kaabinee gurraattii jalqabaa Israa’eel, Piniinaa Taamaanoo-Shaataa.

Seenaan dubartii falmattuu mirga namoomaafi haadha seeraa kun maal akka ta’e,
viidiyoo gabaabduu kanarraa hubadhaa.

Odeessa dabalataaf bbc.com/afaanoromoo daawwadhaa.


QK- June 24th sagantaan kan irrati xiyyeeyfate oromootu oromo ajeesaa jira moo diina?

Qophii Kaayyoo -QK