Seenaa Jaal Goollicha Dheengee Bonayya!

#Seenaa_Jaal #Goollicha_Dheengee_Bonayya!

Jaal Goollichi
Dheengee Oromiyaa gama kibbaa, Godina
Booranaa, Ona Mooyyalee ganda
baaddiyaa #Tuqaatti bara 1973’tti abbaa
isaa aabbaa Dheengee Bonayyaa fi haadha
isaa aatoo #Boora #Jiloo #Ketee irraa
dhalatan. Dhiira tokkoo fi dubartoota 5’n
waliin dhalatan. Umuriin isaa barumsaaf
yeroo gahutti biyyaa keeniyaa dheeda
#Obbuutti kan argamu mana barumsaa
sadarkaa 1ffaa #Soloolootti barumsaa
qaraa eegalan. Soloolon dirree goototati.
Utubduu qabsoo sabaati. Teessoo leenca
kumataamaati.sololoo yoo maqaa dhahan
hardhallee gantuu fi maltuun hin rifanne
hin jirtu yoo jedhuu dhugaa namuu haaluu
hin dandeenyeedha. Jaal Goollichii ardaa
hardhura qabsoo ta’ee kan keessatti
dhalatee barachaa guddate. Barumsaa
isaa kutaa olaana fi Qophaa’inna ardaa
#Saakuutti baratan. Jaal Goollichii
obboleessa hangafaa kan waliin dhalatan
tokkochallee qabsoo saba oromoo kan
ABO’n durfamuu irratti dhabe ofiifis
xiiqiidhaan manaa bahee qabsoo
hidhannootti seenuun mootummaa
gabroomsa Itoophiyaa dura dhaabbachuu
jalqabe. Umrii isaa kan yeroo ammaa
waggaa 47 keessaa waggaa 27 qabsoo
hidhannoo irratti dabarse. Nama yeroo
Itoophiyaa fi Shaabiyaan waraana
bilisummaa oromoo dhabsiisuun moonaan
kibbaa qofti hafte adda durummaan lolee
diinoota salphisuun qabsoo saba dhabama
irraa oolcheedha. Nama osoo ani jiru
sabni koo moo’amee hin salphatu jedhee
adda durummaan lolee madaa’ee
qabamee mana hidhaa Keeniyaatti hidhaa
waggaa 7’f hidhameedha. Goota bara
2001 gaafa shiraan moonaa qabsoo kibbaa
cabuuf waraanii ibsoo adda bahe akeekaa
ganamaa irratti cichuun qabsoo oromoo
dhabamuu irraa oolcheedha. Goota bara
2008 gaafa waraanni QC adda bahuun
moonan qabsoo kibbaa cabe akeekaa
ganama irratti cichuun qabsoo saba kan
dhabama irraa geette deebisee ijaaruun
dhabama irraa oolcheedha.sabaaf jedhee
hidhame, sabaaf jedhee waraaname,
sabaaf jedhee summii nyaachifame. Eegaa
seenaa jaal Goollicha Dheengee himuuf
yeroonu nama hin gahu. Jaal Goollichii
dhiira kaayyoof jecha
Waraanamee obse.
Dhiira sabaaf jecha
Dhiiga ofii cobse.
Dhiira dhugaa haaluun
Arraba hin dabsine.
Dhiira akeekaa qabsoo
Dhugaa irraa hin maksine.
Dhiira qabsoo sabaaf
Lafeen isaa cabe.
Dhiira umrii hedduu
Mana hidhaatti dhabe.
dhiira sabaaf jedhee
Sadoo dhuunfaa dide.
Dhiira yeroo kamiyyuu
Dhugaa sabaa hin haalle.
Dhiira dhugaa malee
Sobaaf bakka hin laanne.
Dhiira haqa ummataa
gurguratee hin nyaanne.
dhiira cichoominaan
Ummata isaa boonse.
Dhiira qabsoo sabaa
Dhabama irraa oolche.
Dhiira hidhaa fi raasasa
diinaa injifate.
Dhiira summii nyaatee
du’arraa dandamate.
dhiira kutaaf gandummaa
qabsoo irraa fageesse.
Dhiira shiraa diinaa
qotee barbaadesse.
dhiira osoo qabuu
garaan isaa beela’e.
dhiira waraanamee
qaamni isaa eela’ee.
dhiira bubbee siyaasaaf
Asii fi achi hin daaqne.
dhiira garaaf jedhee
xuriin seenaa hin faalle.
dhiira oloolaa fi ususiin
Isarraa fagaatu.
dhiira beekaa fi wallaalaa ofii
hundaa obsaan baatu.
Waan Jaal Goollicha Dheengee
dubbachuuf jecha ittiin ibsu hin qabu. Jaal
Goollichii ajajaa waraana bilisummaa
oromoo zoonii kibbaa qofa osoo hin taane
nama jaal Marroo leenjisuun zoonii lixaa
ijaareedha. Nama jaal Sanyii, jaal Bobbaas
fi jaallan qabsoo saba leenjisuun kutaa
waraana bilisummaa oromoo deebise
ijaaree fi ijaaraa jiruudha.
Kr.Abdiisaa Tummee!

Qabsoon Itii Fufa Oromoo


Guyyaa kana namni yaadatu gareen obbo Lammaa mormu/dhiibe garee Oromoof quuqama qabu jedhee namni amanu yoo jiraate of qorachuu qaba

Tamiru L Kitata


Tuffachuu hin feesisu”
of eeggannoon gaariidha