Sabboonummaan Dhaloota!




Sabboonummaan Dhaloota!

Sabboonummaan

Waaqoo Nooleetiin

Lubbu qabeeyyii biyya lafaa irra jiran keessaa dhala namaa kan adda isa taasisu dandeettii waa yaaduu qabaachuu isaati. Addatti ammoo dhala namaa hadhaan tana lafa irra jiran kan (homo sapiens) jedhamuun beekkamu kana kan adda isa godhu of beekuu fi wal beekuun, akka namaatti yaaduun namni nama ta’uu isaatiin mirga akka qabuu fi mirgoota dhala namaa kanneen jedhaman beekee dhimma itti bahuu isaatiini.

“Manni Gola qaba keessatti Gollichoo qaba” akkuma jedhamu namni tokko yoo dhalatee guddatu kan ittiin guddatu qaamaan duwwaa osoo hin taane yaadaanis fana guddataa deema; Akkasuma of beekuu fi wal beekuttis tarkaanfata. Kanaanis hidda lattinsa dhalootaa isaa laakawachuun of baruu fi wal barutti yoo ceehu , Maatii,Ibidda, Warra,Aanaa,Balbala,Mana,Karra,Gosa,Saba jechaati kan biyya ofii barutti tarkaanfatu.

Namni tokko hidda latiinsa isaa bare beeke jechuun eenyumaa isaa baruu fi eenyuun akka ta’e of ibsuuf isa gargaara. Kanarraa ka’uuni kan maalummaa isaa fi malummaa saba isaa itti baree kan biyyummatti tarkaanfatu.

Biyya godhatee abbaa biyyaa ta’uuf ammoo Sabboonummaa qabaachuun barbaachisaa qofa osoo hin taane murteessaadha. Sabboonummaa jechuun kennaa namarraa fudhatan ykn kan ergisan hadha itti fayyadamanii boru namaaf deebisan mi’a ergisaatii miti ! Sabboonummaa jechuun kennaa ganamaa hidda dhalootaa kan keessa keetii finiinee dhiigu dhaalmaa uumamaati! kanaafi kan ” Sabboonummaan Dhaloota”jedheefis.

Waan ta’eefis Qabsaawonni Oromoo kanneen QBO Utubanii itichanii tin’isaa biraa wareegamanii fi kanneen rakkoo Qabsoo itti dhufu cufaa Qabsoon irra aanuun hadhaan gahan hundi isaanituu kanneen sabboonummaa dhalootaan qaban Gootota Qabsooti.

Kan kanarraa hafan kanneen Qabsootti dhufuun “Hi!” jedhanii yoo Qabsoon akka isaanii tolutti tarkaanfachuu dide “Bye! Bye!” jechuun biraa baqatan hundi Kanneen Sabboonummaa osoo hin taane gantummaan badhaadhaan Gantoota, Ayyaan laallattootaa , Bololtootaa fi Ololtoota hinjirree of qofaaf jiraattu Gantoota sabaati!

Barri keessa jirru bara goototni wareegamtootni Oromoo hadhaa qabsoo habuuqachuun Qabsoo Oromoo dukkana keessaa harkisanii ifatti baasan bara ifnanaa, bara Ummanni Oromoo itti of beekee wal beeke bara tokkummaa fi Bara Qabsoon Oromoo raraga Bilisummaa irra geesse bara injifannoon dhihaatteedha.

Waan ta’eef ilmaan Oromoo alaa fi keessaan jirtan kanneen quuqaa fi quuqamni saba keessanii isinitti dhagahamu hundi bakka jirtanii of taatanii wal ta’uun, olola afan-fajjii diinotaa fi lukkeeleen diinaa hafarsaniif osoo gurra hin kennin qabsoo itti jirru sochii Warraaqsa Biyoolessaa FXG Oromiyaa Qeerroo dargaggoota/barattoota Oromoo fi ummata bal’aa Oromoo waliin ta’uun, hawwii ganamaa ummta Oromoo kan ta’e Bilisummaa Oromoo fi Walabummaa Oromiyaa yeroon itti gonfannu ammaan dhaamsa kooti!