Poolisii Addaa Oromiyaa moo Janjaweed Oromiyaa.

Poolisii Addaa Oromiyaa moo Janjaweed Oromiyaa.

Bara 2002 keessa Sudaan Daarfuur keessatti humni milishaa ummatatti roorrisu tokko dhalate. Maqaan isaas Janjaweed jedhama. Janjaweed jecha Afaan Arabaa lamarraa dhufe. Jinnii (Spirit) fi Jawad (Horse) jedhutu walitti dhufee Janjaweed ta’e. Mootummaan Sudaan qabsaa’otaa fi bu’uura deggersa falmattoota Daarfur rukutuuf jecha humna Janjaweed jedhamu fi Afaan Arabaa dubbatan hidhachiisee ummatatti bobbaase. Humnoonni Janjaweed jedhaman kun deggersa bal’aa mootummaa Sudaan biraa qaban fayyadamuun ajjeechaa suukanneessaa raawwatan, dubartoota gudeedan, ummata Daarfur nagaan qe’ee isaarra jiraatu buqqaasanii gama Chaaditti akka baqatu godhan. kana qofaa osoo hintaane gargaarsi baqattootaaf godhamullee akka hinqaqqabneef yakka namoomaa raawwatan. Gochaa isaanii kanaaf humni Janjaweed kun bara 2004 keessa sadarkaa addunyaatti yakka duguuggii sanyiin himataman.

Har’a Oromiyaa keessatti humna Janjaweed Milishaa irraa adda hin taanetu ijaarame. Humni kun maqaa Poolisii Addaa jedhamuun haa waamamu malee hojii fi gochi isaa waanuma Janjaweed Milishaan bara 2002 hanga 2004 tti ummata Daarfur irratti raawwate sana irra deebi’ee jira. Humni addaa Oromiyaa kun waan mirgi seeraa olii isaaf kenname fakkaata. Guutummaa Oromiyaa keessatti ummata ni reebu, mana namaa cabsanii seenanii maatii guutuu jilbeefanchiisanii namummaa isaanii salphisuun dararu, dargaggoota ni ukkaamsu. Tuffii isaan namaa fi seera biyya kanaaf qaban adda. Keessumaa magaalaa gurguddoo godinaa kanneen akka Buraayyuu, Amboo, Naqamtee, Gimbii, Dambi Doolloo, Ciroo, Roobee, Bulee Horaa fi aanaalee keessatti waan isaan raawwataa jiran nama suukanneessa. Har’a guutummaan Oromiyaa humna kanaan shororkaa’aa jirti. Garuu maaliif? Nagaa buusuuf moo ummata humnaan cabsanii, sodaachisanii afaan qawween abboomuuf?

Janjaweed Milishaan aangoo yakka sana hunda raawwachuu mootummaa Omar Hassan Al-Bashir biraa argate. Janjaweed Oromiyaa har’aa hayyama nama dararuu, magaalaalee shororkeessuu fi ummatatti roorrisuu mootummaa kallattii kanaan isaan leenjise, isaan hidhachiisee fi bobbaase boraa gonfate. Janjaweed Oromiyaa kun haala kanaan yoo itti fufan yakka namoomaa dhala Oromoof hin malle raawwachuun isaanii hinhafu. Naamusa poolisummaa dhabuu, naatoo fi marartee dhala namaa dhabuun akkasitti yoo itti fufan yeroo gabaabaa gidduutti dhiittaa mirga namoomaa hin tilmaamamne raawwatu.

Waan beekamuu qabau garuu, yakka namoomaa humni kun har’a raawwatuuf bor kan itti gaafatamu mootummaan bifa kanaan isaan leenjise, isaan hidhachiisee fi isaan bobbaase ta’uudha. Qaamni kamuu dhiittaa namoomaa raawwatuuf itti gaafatamummaa jalaa hin bahu.

Lammii Beenyaa


ODUU OMN AFAAN OROMOO galgalaa Apr.22-2020/Ebl.14-2012


Eye on Africa

Covid-19: Malawi nurses go on nationwide strike over poor working conditions


Malawi nurses go on nationwide strike against poor working conditions

In Malawi, nurses stage a walkout in hospitals across the country over working conditions amid fears they won’t be able to handle a spike in coronavirus cases. The strike comes amid divisions in the country over whether or not to implement a lockdown. Meanwhile in Nigeria, President Muhammadu Buhari has lashed out at bandits, who he says are taking advantage of the lockdown. Gunmen are responsible for at least 47 deaths in the north-eastern state of Katsina in recent days.


Dubartoota ulfa, dubartoota daa’imman hoosisan, maanguddoota gadamoojjii seenan walitti qabanii “Maatii Shanee” jechuun hidhu. Kun haala qabatamaa har’aati.

‘Maatii “Shanee” Jedhanii Walitti nu Qabaa Jiru’ – Jiraattota Gujii Bahaa

Magaala Shakkisoo, Gujii

‘Maatii “Shanee” Jedhanii Walitti nu Qabaa Jiru’ – Gujii Bahaatti Warri Torbee Darbe To’annaa Jela Oolfames Dhaddachaaf hin Dhiyaanne’ jedhu Jiraattonni

Torbee darbe Gujii Bahaa aanotii gammoojjii afur keessaa poolisii Oromiyaan ka to’annaa jela oolfaman mana murtiif akka hin dhiyaanne jiraattonni Sagalee Ameerikaaf dubbatanii jiran. Firoottan warra hidhaman kanaa, Sagalee Ameerikaaf yoo himan bakka waajjira poolisiittillee firoota isaanii gaafachuu sodaanneerraa jedhan.

(voaafaanoromoo)—Aadde Darmii Tukkisee jiraattuu aanaa gumii Eldalloo, ganda Caffee iddiiti. Aadde darmi abbaan warraa isaanii miseensa warra maqaa WBO’n socho’u ta’uu firri isaanii tokko Sagalee Ameerikaatti himanii jiran. Torbee darbe waldhaansa baqaqsanii hodhuun erga daa’ima da’anii booda humna naga kabachiiftota mootummaan to’annaa jela oolfamanii Guyyaa afuriif daa’ima waliin waajjira poolisii Magaalaa Nageelle jiruu jedhu firri isaanii kun. Dabalaniis yoo dubbatan firri Aadde Darmii poolisii waan sodaanneef waan nyaatamuu fi uffatallee ijoolleedhaan waajjira poolisiitti erginaaf jechaaan himan.

Ammas warri yeroo mootummaan torbee darbe kanaa kaasee ‘nageenya kabachiisuuf tarkaanfii fudha jedhe’ ka to’annaa jela oolan marti mana murtiif hin dhiyaanne jedhu jiraattonni Gujii Bahaa.

‘Aanotii Gammoojjii Gujii Bahaa Keessati Namootni Hedduun Hidhamaa jiru’ – Jiraattota

Jiraataan waa’ee warra qabamee VOA’f himan kaanis dubartoonni hoosisan 10 ol Waajjira Poolisii Magaalaa Nageellee keessa jiraachuu dubbatnii jiran. Waa’ee warra hidhaman maaf akka mana murtiif hin dhiyaanne gaafattanii deebii maal argattanii jedhee firoottan namoota hidhamanii gaafatamanii yoo deebisan, dargaggoonni gaaffii akkasii kaasuun yakka ta’eera baayyee sodaannaa jedhu.

Gama biraan ammas jiraattonni Gujii Bahaa keessumaa maatii warra bosona jiruutii jechaan nu shakkanii bakka tokkotti walitti nu qabaa jiruu jedhu. Akka jiraattonni jedhanitti miseensonni poolisii Oromiyaa fi humnootni naga kabachiiftota mootummaa Gujii Bahaa keessaa bakka lamatti ‘Maatii Shanee’ jechuun maatii warra hidhannoon naannoo keessa socho’uu walitti qabaa jiru.

Bakka maatiiwwan kun walitti qabamaa jiran keessaa tokko Aanaa gumii eldallootti akka argamu himame. Nami maatii miseensa 20 qabu of harkaa qaban tokko gara Kaampii kanaa bulchitoota gandaa, milishoota gandaa fi poolisootaan maatii waliin fidamuu dubbatu. Maanguddoon kun kanaaan dura miseensi maatii isaanii waan ‘Qabsoo hidhannootti’ makameef gabaasa goonee turree jedhan. Sana booda amma humni poolisii mootummaa dhufee gara kaampii Eldalloo keessa jiruutti akka isaan galche himan.

Achi keessattis nyaata dhabuun akka rakkataa jiran himanii, loowwan fi qabeenya horii qabnuun akka maatii koo hin soorre dhorkamee jedhu.

Jiraataan kun amma Buufata Gumii Eldalloo jiru kana keessatti maatii isaanii woliin warri humna naga kabachiiftota mootummaa akka eeganii jiran dubbatanii, poolisoonni kun ammas maatii haarawa akka fidaa jiran, isaanis ta’e maatiin isaanii yoom akka gadhiifaman hin beeknuu jechaan VOA’f himan.

Himata jiraattotaa kana Bulchiinsa Godina Gujii Bahaa gaaffeen ture. Obbo Weldee Dhugoo hoogganaa waajjira bulchiinsa fi nageenya Gujii Bahaati. Isaanis waa’ee warra torbee darbe kanaa kaasee to’annaa jela jiru yoo dubbatan marti isaanii warra hidhattoota duuka hidhata qabuudhaa jechuun morman. Isaan keessa dubartoonni ulfaa fi ka daa’ima hoosisan akka jiran, jaarroleenis jiraachuu eerreefii jennaanis odeeffannoo hin qabu jechuun dubbatan.

Obbo Weldeen warra to’annaa jela jiru kana sa’a 24 keessatti maaliif mana murtiif dhiyeessuun hin dandaa’amne gaaffii jedhu gaafatamanii qorannoo gaggeessaa jirrutu hedduudha kanaaf dhiyeessuun dadhabame jedhan. Kaan waa’ee maqaa maatii shanee jedhuun nami adda fooyamaa jira jedhaameeti. Dhimma kana ilaalchisuun yoo dubbatan Obbo Weldeen ‘an dhimma kana odeeffannoo hin qabu, garuu humni naga kabachiiftota mootummaa ummata fi warra qabsoon socho’u adda baasuuf karoora baafatanii hojiirra jiruu jedhan’.

Jiraattonni Gujii Bahaa torbee darbe ‘warra hidhatee socho’u duuka hidhata qabdu’ maqaa jedhuun namootni 700 0l hidhamuu ka dubbatan yoo ta’an; Obbo Weldeen garuu lakkoofsa namoota to’annaa mootummaa jela jiranii ifa gochuurraa of qusatanii jiran.


“Akkaataan filannoo itti dabarsanii fi PP’nis seeraan ala” ~ Ob Tashaalaa Abarraa