Must Listen! We can not have nice common sense history with…

Above Single Post

‎Must Listen! We can not have nice common sense history with…

Oromiyaan Biyya‎ to Oromo Liberation Front(ABO-OLF)

Joolleen Warqiituu jirtu?
Isiin shanee fii jinni jettani
Wal Arrabsitani ibsa ejjannoo
Amaarrii har.aa walloo irraati
Kennite dhageefadha share waliif
godha hadara joolleen walloo huddi
Video kana argu qabdi share share
Ob Yehannis Buayalew dhiroo amaarrii
Akkam qufteti???


HAACAALUU GEERARSA 30 03 2010


የአፍሪካው ሂትለር – አፄ ሚኒሊክ

አፄ ሚኒሊክ አንቱ የተባሉ ጨፍጫፊ ስለመሆናቸው አያሌ የታሪክ ድርሳናት ያትታሉ። ምኒልክ ኦሮሚያንና መላዉን የደቡብ ህዝቦችን ለመዉረር ባደረጉት ጭካኔ የተሞላበት ጦርነት የተለያዩ አሰቃቂ ድርጊቶችን ፈፅመዋል። የእናቶችን ጡት ቆርጠዋል። የሚሰሩ እጆችን ቀርጥፈዉ ጥለዋል።

የአፄው ግብ ህዝቡን መጨፍጨፍና ንብረቱን መዝረፍ ብቻ አልንብረም። ዋናው ግብ በኃይል የተያዙ ክልሎችን የግል ግዛትና በቋሚነትም የጥቅም መሣሪያ አድርጎ መያዝ ነበር።

ለዚህም እንዲረዳቸው አፄ ምኒልክ ከአውሮፓውያን የጠብ-መንጃ እርዳታ ሲቀበሉ ቆይተዋል። አንድ እንግሊዛዊ (የወቅቱ ሁኔታ ተንታኝ) ፥ አፄ ምኒልክ ከ1868-1900 ዓ.ም በአውሮፓውያን እርዳታ ከ715,000 በላይ ጠመንጃዎችንና 50 ሚሊዮን ጥይቶችን በእጁ እንዳስገባ ገልጿል። ይህ ከፍተኝ ብዛት ያለው የጦር መሣሪያ እንደተሰጠው በቀጥታ የኦሮሞ ህዝብ ላይ ወረራን ያካሄደ ሲሆን ፥ በህዝቡ ላይ በቀላሉ ማገገም የማይቻል ጥፋትና ጉዳት አድርሷል።

በጊዜው ከአውሮፓ መንግሥታት ባገኘው የጦር መሣሪያ ኦሮሞንና ሀገሩን ወርረው ለመያዝ በተደረጉ ጦርነቶች የተጨፈጨፉ የኦሮሞዎች ቁጥር/ብዛት እንደሚከተለው ቀርቧል:-

1. ቡላቶቪች የተባለው ራሺያዊ በ1900 ከሚኒሊክ ጦር ጋር ዘምቶ የነበረ ሲሆን “Ethiopia through Russian Eyes” በተሰኘው መጽሀፉ የሚኒሊክ ወረራ የኦሮሞን ህዝብ ቁጥር በግማሽ ያሳነሰ መሆኑን ጠቅሷል።

2. ማርቲአል ዴ ሳልቫክ የተባለ ፈረንሳዊ የካቶሊክ ሚሺነሪ [1901] “The Oromo: The Ancient people, Great African Nation” በተባለው መጸሀፋቸው በዚህ ወረራ የኦሮሞ ህዝብ ቁጥር በግምት ከአስር ሚሊየን ወደ አምስት ሚሊየን መውረዱን ገምቷል።

3. February 26, 1895 እ.አ.አ የታተመው የኒውዮርክ ታይምስ ጋዜጣ አሰቃቂው የሚኒልክ ዘመቻ በሚል ርዕስ ስር፥ ሰሞኑን ንጉስ ሚኒልክ በኦሮሞ ህዝብ ላይ በደቡብ አቢሲኒያ የከፈቱት ዘመቻ 70,000 ሰዎችን በመግደል 15,000 መማረካቸውን ገልፀዋል።

4. ወደ ኦሮሞ ምድር የደረሰው ደ ሳልቪያክ የተባለ የፈረንሳይ ሀዋርያ ራስ ወልደገብርኤል የአርሲ ኦሮሞዎችን አይበገሬነት ለመስበር ባንድ ቀን ብቻ የአራት መቶ አንጋፋዎችን እጅ አስቆርጧል። ይህ ጻሀፊ ፥ እጃቸውን
ካጡት ትልልቅ ሰዎች ጥቂቶቹን ባይኔ በብረቱ አይቻለሁ ብሏል።

5. Darkwah የተባሉ የታሪክ ሊቃውንት “Shewa, Menelik and the Ethiopian Empire 1813-1889” በሚል ርዕስ ባሳተሙት መጽሐፋቸው እንደሚነግሩን፥ አርሲን በምኒልክ ሠራዊት ሥር ለማስገባት ለ6 ዓመታት በተካሄደው መጠነ ሰፊ ወረራ 100000 ኦሮሞዎች አልቀዋል። መስከረም 6 ቀን 1886 ለአንድ ቀን በተደረገው ጦርነት ብቻ 12,000 የአርሲ ኦሮሞዎች አልቀዋል።

6.የሐረርጌ ኦሮሞዎችም የምኒልክን ዝግጅትና ወረራ በዝምታ አልተመለከቱም። ለጦርነቱ ከተሰለፈው 4000 የሐረርጌ ኦሮሞ ውስጥ ጠብመንጃ የነበረው ከ1000 የሚበልጥ አልነበረም። በአጼ ምኒልክ በኩል ለውጊያው የወጣው 30,000 ሠራዊት ሲሆን ከዚያ ውስጥ እጅግ ዘመናዊ የሚባል የጦር መሣሪያ የታጠቀው አብዛኝው እጅ ነበር[Gadaa Melbaa, Khartoum, Sudan 1988]። በታህሣሥ ወር 1887 ከሰዓት በኋላ ላይ የጨለንቆው ውጊያ ተጀመረ፥ አጼ ምኒልክ በእጃቸው በገባው የአውሮፓ ነፍጥ እንደ ልባቸው በመጠቀም የኦሮሞና የሀረሪ ልጆችን በገፍ ፈጅተዋል። ይህ ጥቁር ቀን “ጨሊ ጨለንቆ” -የጨለንቆ ጭፍጨፋ/እልቂት በመባል አስከዛሬዋ ቀን ድረስ ይታወሳል።

Nuredin Luke

Below Single Post