በተሻሻለው ሞጁል መሠረት የታሪክ ትምህርት በሁለተኛው ሴሚስተር መሰጠት ሊጀመር ነው

በተሻሻለው ሞጁል መሠረት የታሪክ ትምህርት በሁለተኛው ሴሚስተር መሰጠት ሊጀመር ነው

Cherry-pick history as you wish, but Ethiopia needs a complete makeover if it has to survive and become a unique country on the world with its own narrative and perspective, different from the West, East and Middle East.

History can be told in many ways but what kind of narrative do we want to build? How do we want to see ourselves and project to others?

Churches, monasteries, castles, generals and kings are nothing if we don’t have ideals of our own. What are Ethiopian ideas?

Ethiopia must be re-imagined and reinvented, it needs to discover its real but hidden identity.

1) Home of Waaq, the supreme deity of the Ethiopians; it has to be a nation under Odaa. It is very important that we understand Ethiopia has its own spiritual understanding of the universe.

2) Land of Gadaa, a unique African polity; it is important we tell the world we have our own government system, we don’t believe in Kings and Queens, we believe in republican ideals of free society.

3) Land of egalitarianism, home-grown economic model, social development and cultural revolution;

4) Land of Origins, Ethiopia is the origin of world languages, people, religions; we have to be just like Greeks to insist everything was originated here. Some might not be true but we are talking about narrative here.

5) Freedom loving black people, never colonized, never beaten, never surrendered to European White powers.

Then we can talk about the manifestations of European/Middle Eastern ideals i.e churches, monasteries, castles, generals and kings. These have to come last, not first.

በሞጁል ተገቢነት ዓውደ ጥናት ላይ መነሻ ጽሑፍ ያቀረቡት አቶ ካሱ ጡሜሶ (በግራ)፣ የሳይንስና ከፍተኛ ትምህርት ሚኒስትር ሒሩት ወልደ ማርያም (ፕሮፌሰር) ሚኒስትር ዴኤታው ሳሙኤል ክፍሌ (ዶ/ር)

በተሻሻለው ሞጁል መሠረት የታሪክ ትምህርት በሁለተኛው ሴሚስተር መሰጠት ሊጀመር ነው

(ethiopianreporter)–በዩኒቨርሲቲዎች ከሁለት አሠርታት በላይ ተቋርጦ የነበረው የታሪክ ትምህርት (በኮመን ኮርስ) በተሻሻለው ሞጁል መሠረት ከሁለተኛ ሴሚስተር ጀምሮ ማስተማር ሊጀመር ነው፡፡

በይዘቱ ምክንያት ለወራት ሲያወዛግብ የነበረው ሞጁሉ ከተለያዩ ዩኒቨርሲቲዎች በተውጣጡ የታሪክ ምሁራን ከተሰበሰቡ አስተያየቶች በመነሳት በተደረገው ጥናት፣ ማሻሻያ መደረጉን የሳይንስና ከፍተኛ ትምህርት ሚኒስቴር አስታውቋል፡፡

ሚኒስቴሩ ሐሙስ የካቲት 12 ቀን 2012 ዓ.ም. በሞጁሉ ተገቢነት ላይ በኢንተርኮንቲኔንታል አዲስ ሆቴል ባዘጋጀው ዓውደ ጥናት ላይ እንደገለጸው፣ ሞጁሉ በስምንት ቡድኖች ከተገመገመ በኋላ በአገር ውስጥና በውጭ አገር በሚኖሩ አንጋፋ የታሪክ ምሁራን አስተያየት ተሰጥቶበታል፡፡

የሞጁሉ አርትዖት ቡድን አባሉ የአርባ ምንጭ ዩኒቨርሲቲ የታሪክ መምህር አቶ ካሱ ጡሜሶ የዝግጅቱን ሒደት አስመልክቶ እንደተናገሩት፣ የመጀመርያው ረቂቅ (ዜሮ ድራፍት) ሾልኮ በመውጣቱ ምክንያት ለዩኒቨርሲቲ ማስተማሪያነት እንዴት ሊቀርብ ይችላል የሚል አስተያየት በብዙ ሰዎች ቀርቧል፡፡ ረቂቁ የማስተማሪያ ማቴሪያል አለመሆኑን በሒደት እየተሻሻለና ግብዓቶች ተካተውበትና ተስተካክሎ የመጨረሻው ውጤት ለማስተማሪያነት ለማቅረብ ዕቅዱ እንደነበር ያስታወሱት መምህሩ ሞጁሉ ሾልኮ ቢወጣም፣ ተጨማሪ ግብዓቶችን ለማግኘት በር የከፈተ ነው ብለውታል፡፡

‹‹የኢትዮጵያና የአፍሪካ ቀንድ ታሪክ›› (History of Ethiopia and the Horn) የሚል ርዕስ ያለው ሞጁሉ በሰባት ምዕራፎች የተከፋፈለና 187 ገጾች የያዘ ሲሆን፣ ባለፈው ኅዳር ወር ለሁሉም ዩኒቨርሲቲዎች ለአስተያየት ተልኮ በታኅሳስ ወር የተሰጠውን አስተያየት ለማጠናከር የሚረዳ ዓውደ ጥናት መካሄዱ ተገልጿል፡፡

በመጀመርያው ረቂቅ የተለዩ ችግሮች መታረማቸውና የተሰባሰቡ አስተያየቶችም ተካተውበት ሞጁሉ መዘጋጀቱን አቶ ካሱ አውስተዋል፡፡

በስምንቱ ቡድኖች የተሰባሰቡት ምሁራን ስምምነት ካልደረሱባቸው ነጥቦች አንዱ፣ በአፄ ምኒልክ ዘመን በአኖሌ ተፈጸመ በተባለው ድርጊት ዙሪያ የተጻፈው ነው፡፡

ስምምነት ያልተደረሰባቸው ነጥቦች በቀጣይ ጥናቶች የሚታዩና የሚረጋገጡ ሆነው የሞጁሉ ሁለተኛ ዕትም ላይ እንደሚካተቱ ተገልጿል፡፡ የሞጁሉ ጸሐፊዎች አራት ምሁራን ሲሆኑ፣ ገምጋሚዎቹ ከተለያዩ ዩኒቨርሲቲዎች የተውጣጡ ሰባት ምሁራን መሆናቸው ታውቋል፡፡

ዩኒቲና ቅድስት ማርያም ዩኒቨርሲቲዎችን ጨምሮ 47 ዩኒቨርሲቲዎች በግብዓት ሒደት ተሳትፈውበታል፡፡

በአስተማማኝ ምንጮች ያልተረጋገጡ ጭብጦችና ጉዳዮችን የመተው፣ እንዲሁም አሉታዊ ገጽታ ያላቸው ተገቢ ያልሆኑ  ቃላትን የማውጣት ሥራ መከናወኑን የገለጹት አቶ ካሱ፣ ለቀደምቱ የጥንታዊት ኢትዮጵያ ሥርወ መንግሥታት ለአክሱምና ዛጉዌ፣ ለዓድዋ ጦርነትና ለአርበኝነት ንቅናቄ የበለጠ አጽንዖት በሞጁሉ ውስጥ እንዲሰጥ ተደርጓል ብለዋል፡፡

አካታችነትን በተመለከተም በረቂቁ ያልተካተቱ ርዕሰ ጉዳዮችና አካባቢዎች፣ ለምሳሌ በታችኛው የኦሞ ወንዝ ተፋሰስ ያሉ ማኅበረሰቦችና በኢትዮ ሱዳን ድንበር የሚኖሩ በተከለሰው ሞጁል ውስጥ እንዲገቡ ተደርገዋል፡፡

በሞጁል ውስጥ የሰፈሩት የግለሰቦች ስም፣ ማዕረግ፣ ቦታ፣ ተቋማት፣ ወዘተ ስም በላቲን/ቁቤ መጻፋቸው ቀርቶ በእንግሊዝኛ ቋንቋ ሥርዓተ ጽሕፈት መሠረት መዘጋጀታቸውን አቅራቢው ገልጸዋል፡፡

በውይይቱ ሒደት አንዱ ተሳታፊ ‹‹ከታሪክ መማር ከተፈለገ ከስኬታችን ብቻ ሳይሆን፣ ከሽንፈታችንም ከመጥፎ ነገሮችም መማር አለብን፤›› ሲሉ፣ በሌላ በኩል ሌላ ተሳታፊ፣ ‹‹ልዩነቶቻችንን ከሚያጎሉ ይልቅ የሚያቀራርቡን ታሪኮች ላይ ብናተኩር ይሻላል፤›› የሚል አስተያየት ሰጥተዋል፡፡

የሳይንስና ከፍተኛ ትምህርት ሚኒስትር ሒሩት ወልደ ማርያም (ፕሮፌሰር) እንዳስገነዘቡት፣ የታሪክ ትምህርት የሚሰጥበት ዋነኛው ምክንያት ቀሪው ትውልድ ከስህተቶች ተምሮ ራሱን እንዲያርም ለማስቻል ነው፡፡ በመሆኑም፣ ‹‹የምንግባባበትን የሚጠቅመንን ለይተን መያዝ ያስፈልጋል፤›› ብለዋል፡፡

አያይዘውም፣ ‹‹በሚጠቅመን የጋራ ታሪክ ላይ አተኩረን 18 ዓመት ዕድሜ ለሞላው ወጣት የሚመጥንና በአቅሙ ተዘጋጅቶ እንዲማር መደረጉ፣ ስለአገሩ መረጃና ዕውቀት ይዞ እንዲወጣ ያግዘዋል፤›› ሲሉ አስረድተዋል፡፡

ሞጁሉ ከመርሐ ትምህርት (ሲለበስ) ዝግጅት ጀምሮ የተለያዩ ሒደቶችን ማለፉን ያስታወሱት ሚኒስትሯ፣ ‹‹ያከራከረ መግባባት ላይ ያላደረሰ ጉዳይ አንድ የአኖሌ ጉዳይ ብቻ አልነበረም፡፡ ሌሎችም ነበሩ፡፡ በውይይት ምንጮቹን በመፈተሽና በመግባባት ወደ አንድ ነገር መጥተናል፡፡ ‹ኢሹ› የሆነችው [ያላግባባችው] ግን አንድ ጉዳይ ነች፡፡ ይኼ ደግሞ ትልቅ ተስፋ ነው፡፡ አገራዊ መግባባት የሚጀመረው ከዚህ ነው፤›› ሲሉም አክለዋል፡፡

የዩኒቨርሲቲዎች ተወካዮችና የሚመለከታቸው አካላት በተሳተፉበት መድረክ፣ የተሻሻለው ሞጁል አስቀድሞ ለምን እንዳልደረሳቸው አንድ ተሳታፊ የጠየቁ ሲሆን፣ የተሰጣቸው ምላሽ ግን ‹‹እንደ ረቂቁ እንዳያፈተልክ ነው›› የሚል ነው፡፡

ሰባት ምዕራፎች ያሉት ሞጁሉ የያዛቸው ርዕሰ ጉዳዮች መግቢያ፣ የኢትዮጵያና የአፍሪካ ቀንድ ሕዝብ፣ ከጥንታዊት ኢትዮጵያ እስከ 13ኛው ምዕት ዓመት ድረስ፣ ከ13ኛው ምዕት መጀመርያ እስከ 16ኛው ምዕት፣ ከ16ኛው ምዕት እስከ 19ኛው ምዕት፣ ከ20ኛው ምዕት መጀመርያ እስከ 1933 ዓ.ም. በመጨረሻም ከ1933 ዓ.ም. የኢፌዴሪ ሕገ መንግሥት ድረስ ያሉት ናቸው፡፡

ዓምና በተዘጋጀው የትምህርት ፍኖተ ካርታ መሠረት ከ2012 ዓ.ም. ጀምሮ ለዩኒቨርሲቲ አንደኛ ዓመት ተማሪዎች የታሪክ ትምህርትን ጨምሮ፣ 15 የትምህርት ዓይነቶች መሰጠት እንዲጀምሩ መወሰኑ ይታወቃል፡፡


The Hisotry of Aanole: Seenaa Harka Muraa fi Harma Muraa Aanolee