ሲዳማ-የአብይ ፈተና: የሲዳማ ሕዝብ ክልል የመሆን ጥያቄ እንኳን አገርንና ሕገመንግሥታዊ ሥርዓቱን፣ የደቡብ ክልልን አያፈርስም።

ሲዳማ– የአብይ ፈተና: የሲዳማ ሕዝብ ክልል የመሆን ጥያቄ እንኳን አገርንና ሕገመንግሥታዊ ሥርዓቱን፣ የደቡብ ክልልን አያፈርስም።

ሰሞኑን፣ ጥያቄውን ላለመመለስ ብቻ ተብሎ “ሲዳማ ክልልነቱን ካወጀ ክልሉ ይፈርሳል፤ ክልሉ እንዳይፈርስ ደግሞ የአገር መከላከያ ጦር እርምጃ መውሰድ አለበት፤” የሚሉ የተሳሳቱና (ሕዝብን) አሳሳች ወሬዎችን መንዛት ጀምረዋል–የመንግሥት ሰዎች። ይሄ ትክክል አይደለም።

1. ሲዳማ ክልልነትን መጠየቁ ሕገ-መንግሥታዊ መብት ነው። ክልልነትን መከልከሉ ሕገ-መንግሥቱን አለመታዘዝ (መጣስ እና ፀረ-ሕገመንግሥት መሆን) ነው። ሕገ-መንግሥታዊ ሥርዓቱን አደጋ ውስጥ የሚከተው፣ ይሄን መብት የአለማክበር ተግባር ነው።

2. ሲዳማ ክልል በመሆኑ የደቡብ ክልል automatically ይፈርሳል የሚለው አባባልም ትክክል አይደለም። ሲዳማ ክልል በመሆኑ ብቻ ወዲያውኑ (automatically) የሚፈርስ ክልል የለም፣ አይኖርምም። ሲዳማ ክልል ሲሆን፣ ደቡብ ክልል፣ ሌሎቹን ዞኖቹን ይዞ ይቀጥላል። (ደቡብ ሱዳን ከሱዳን ሲለይ ሱዳን አልፈረሰም። ኤርትራ ከኢትዮጵያ ስትለይ ኢትዮጵያ አልፈረሰችም። ሲዳማ ከደቡብ ሲለይ ደቡብ ክልል ለምን ይፈርሳል–ለማፍረስ ሰበብ ካልፈለጋችሁ በቀር?!?)

3. የሲዳማን ጥያቄ ሕገ-መንግሥታዊ ምላሽ በመስጠት ለንትርኩ ፖለቲካዊ መፍትሄ ከመስጠት ይልቅ፣ ወታደራዊ ኃይል በመመደብ ሲዳማ ላይ እንዲዘምት ጦሩን ማዘጋጀት መንግሥታዊ እብደት ነው። (ወይዘሮ ሙፍሪያት–በአብይ ትዕዛዝ–እያደረገች ነው ተብሎ እንደሚነገረው፣ ፊንፊኔ ላይ የደቡብን ልዩ ኃይል ኃላፊዎች ጠርታ በዝግ ስብሰባ ለጦርነት ማዘጋጀት፣ ወይም አብይና ጦረኛ አማካሪዎቹ እንደሚሉት የፌደራል ጦር ሰራዊትን ለማሰማራት መሞከር፣ ከመፍትሄ ይልቅ ችግር፣ ከሰላም ይልቅ የማያባራ ጦርነትን መጋበዝ ነው።)

በማንኛውም ጊዜና ሁኔታ፣ የመከላከያ ሠራዊቱን የአገር ውስጥ የፖለቲካ መፍትሄ አካል አድርጎ መውሰድ ፍፁም ሕገ-መንግስታዊነትን መጣስ ወይም መቃወም ነው። ለሥርዓተ አልበኝነት በር የሚከፍተውም ይሄው ተግባር ነው።

ሕገ-መንግሥታዊ ሥርዓቱን እና የአገር ዳር ድንበር የመጠበቅ ግዴታ ብቻ ያለውን የመከላከያ ሠራዊት፣ ለፖለቲካ አፈና መጠቀም ለሕወኅት መሪዎችም ያላዋጣ የአምባገነንነት መንገድ ነው።

4. ለሲዳማ ጥያቄ ተገቢውን ሕገ-መንግሥታዊ ምላሽ ወቅታዊነቱን ባገናዘበ መልኩ አለመመለስ፣ አሁን ላለንበት ፍጥጫ ዳርጎናል።

ሲዳማ፣ መብቱን ባግባቡ ሲጠይቅ፣ ዘመናትን ባስቆጠረ ሂደት ውስጥ፣ ወቅታዊነት ባለው መልኩ ባለማስተናገዳችን ምክንያት፣ የእራሱን ክልልነት ቢያውጅ፣ ‘ሌሎች ዞኖች በፉክክር ተነሳስተው (ወይም ሌሎች ነውጠኞች ከአራት ኪሎ ቤተመንግሥት ቀስቅሰዋቸው) እነሱም ክልልነትን ሊያውጁ ይችላሉ’ የሚል ማስፈራሪያም ይደመጣል። ሌሎች ብሔሮች ጥያቄ ካላቸው ልክ እንደ ሲዳማ ሕጋዊ መንገዱን ተከትለው ማቅረብ ይችላሉ፣ ይገባቸዋል። የሚመለከታቸው ሕገመንግሥታዊ ተቋማትም በሕግ አግባብ ሊያስተናግዷቸው ይገባል። የነሱን ጥያቄ በአለመመለስ ለሚፈጠር ችግር፣ ተጠያቂው፣ ተገቢ ምላሽ ያልሰጠው መንግሥት ነው እንጂ፣ መብቱን በሕጋዊ መንገድ ጠይቆ ያልተስተናገደውና የተገፋው የሲዳማ ሕዝብ አይደለም።

ሕገ-መንግሥታዊ ሂደቱን ያሟጠጠውን ሲዳማን እና አሁን ገና ብቅ ብቅ ያሉ ጥያቄዎችን በአንድ ዓይን በማየት በሁለቱ መካካል ተመሳሳይነትን መፍጠር (ወይም moral equivalence መመሥረት) ተገቢም ፍትሃዊም አይደለም።

5. አሁንም፣ (ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ ሊያደርግ ያስባል እንደሚባለው) የሲዳማን ጥያቄ በማፈን፣ በማናለብኝነት፣ ከሕግ አግባብ ውጪ፣ በዘፈቀደ፣ እና ከላይ ወደታች በሆነ አሰራር፣ 4 ሌሎች የክልሉን ዞኖች ወደ ክልልነት ‘ለማሳደግ’ (በጥናት ሥም) ከመሯሯጥ ይልቅ፣ ቀኑ ሳያልቅ፣ ምርጫ ቦርድ፣ የማይቀረውን ሕዝበ-ውሳኔ ለሲዳማ ሕዝብ በማደራጀት ሕገ-መንግሥታዊና ታሪካዊ ግዴታውን ለመወጣት ቢሞክር ያዋጣዋል።

ምርጫ ቦርድ ይሄን ማድረግ ቢያቅተው ግን፣ የሲዳማ አስተዳደር ሬፈረንደምን የሚመለከት የውሳኔ ሃሳብ (Resolution) በምክር ቤቱ አሳልፎ፣ እራሱ ህዝበ-ውሳኔው የሚያካሄድበትን ሂደት መጀመር ይጠበቅበታል።

የሲዳማ አስተዳደር፣ ሕዝቡ ድምፁን የሚሰጥባቸውን ጣቢያዎችና ሁኔታዎች ለይቶና አመቻችቶ፣ ምርጫ ቦርድን ጨምሮ ሌሎች ታዛቢዎችን በመጋበዝ፣ ሕዝቡ በነፃነት ድምፁን በመስጠት እንዲወስን የማመቻቸት ታሪካዊ ኃላፊነት አለበት። ሸክሙ ከባድ ቢሆንም፣ ይሄ ትውልድ ይሄንን ኃላፊነት ለመወጣት ብቃት እንዳለው በፍፁም አልጠራጠርም።

6. ይሄን እያደረጉ በተጓዳኝ፣ (ሊወለድ ያለው) የሲዳማ ክልልና የደቡብ ብ/ብ/ሕ ክልል፣ ሃዋሳ ከተማ ላይ ሊኖራቸው ስለሚገባው ግንኙነት፣ በመወያየት የመፍትሄ አቅጣጫዎችን ማስቀመጥ መጀመር አለባቸው።

ሃዋሳ፣ የሲዳማ ከተማ መሆኗን ማንም ሊክድ አይችልም፣ አይገባምም።

የደቡብ ብ/ብ/ሕ ክልል፣ ሌላ ዋና ከተማ መርጦ፣ በከተማው ያሉትን ጽሕፈት ቤቶቹንና መስሪያ ቤቶቹን ወደ ሌላ የክልሉ ከተማ እስከሚያንቀሳቅስ ድረስ፣ በጊዜያዊነት (ጊዜውን በድርድር ማስረዘምም ማሳጠርም ይቻላል!) ሃዋሳን የመጠቀም ዕድል ቢሰጠው ሁኔታውን በተረጋጋ መንገድ ማስኬድ ይቻላል የሚል ዕምነት አለኝ።

በሕጋዊ መንገድ የቀረበን ሕገ-መንግሥታዊ ጥያቄ በወታደራዊ መንገድ ለመመለስ መሞከር፣ ወይም መርሕ በሌለው ህሊና ቢስ የሃበሻ ሸፍጥ ታግዞ ግርግር በመፍጠር የሲዳማን መብት ለማድፋፋት መሞከር ጥፋትን መጋበዝ ነው። ይሄ ደግሞ የሕዝቦችንና የአገርን ደህንነት አደጋ ውስጥ የሚከት ቀውስ ነው።

የሲዳማ ጥያቄ ቀላል ሕገ-መንግሥታዊ ምላሽ አለው። ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ፣ ይሄን ቀላል ምላሽ ያለውን ትልቅ ጥያቄ በመመለስ፣ የመጀመሪያውን ታሪካዊ ፈተናውን ማለፍ ይችላል። ወታደራዊ መፍትሄ በመፈለግ ይሄን ፈተና ከወደቀ ግን፣ ከዚህ በኋላ ሌላ ምንም ዓይነት ፈተና እንደማያልፍ፣ ለሥልጣኑም የመጨረሻው መጀመሪያ መድረሱን ያመላክታል።

Will he choose to pass the easier test of upholding justice by adhering to constitutionalism, or will he be just another Ethiopian thug, only with some narcissistic proclivities this time? Time will tell!

#Sidama_Referendum_NOW!

Tsegaye Ararssa

1 Comment

  1. I wish the Sidama people all the best in their struggle to turn and put the historical injustice colonial and fascist ethiopia did to them right. However, I am afraid, fascist abyssinia is a living example of a hatchery to a long line of despotic and tyrant kings. Buthers like yohanis 2, menelik 2, selassie 1, Colonel mengistu, agazi meles, Colonel abiy (= colonel mengistu 2), are all made in colonial abyssinia. ethiopia is also a living example of a country where terrorist and criminal organizations flourish. In particular, colonel abiy is a ruthless killer, who does not deserve any trust. So far, I likend colonel Abiy to colonel Mengistu, but if he resort to militarily occupy Sidama as he rules Oromia by militarily command posts (=neftegnas) he is also more like menelik 2, for both he and menelik 2 are marrid to Gonder amara wives, they both he and menelik 2 moved to a castle in Finfine, they both he and menelik 2 sent their respective brutal colonial abyssinian army composes of mostly Gonder- and Shoa-amaras to occupy and colonize the cushitic people.

    Do not give up your demand and prepare your people for unity and resistance. Eritreans defeated colonel mengistu, Oromos defeated tplf, it may be your turn to defeat odp/adp.

    colonel abiye rules a country that displaces and evict people, to make room for amaras. He made five million homeless children through out the empire. Like menelik, prending a philanthropist he adopted a child. Wouldn’t it be easier to stop land grab by amaras and their churches so that children live in their own home with their families.

    If colonel abiy sends his army to Sidama to suppress the Sidama people’s inalienable right, it will cause more displacement to more Sidama children and families whose future livelyhood will only be destitute servants and maids to amara neftagna-settlers.

    How long are we Oromos, Sidamas, Somalis to let ourselves down be slaves to these abyssinians?
    When will abyssinian slavery and colonialism ends? When will the Sidamas, the Oromos, the Somalis, etc be productive citizens of their respective countries?

Comments are closed.