ሰበር : ኢትዮጵያ የመጀመሪያውን ደረጃ የውሃ ሙሌት ለመጀመር ባለው የህግ ማእቀፍ መሰረት የግብፅን ይሁንታ እንደማትፈልግ ለፀጥታው ምክር ቤት አሳወቀች።

ሰበር

ኢትዮጵያ የመጀመሪያውን ደረጃ የውሃ ሙሌት ለመጀመር ባለው የህግ ማእቀፍ መሰረት የግብፅን ይሁንታ እንደማትፈልግ ለፀጥታው ምክር ቤት አሳወቀች። ኢትዮጵያ በህዳሴ ግድብ ዙሪያ ከሁለት ቀናት በፊት ለፀጥታው ምክር ቤት ያስገባችውን የመልስ አቤቱታ FI ከምንጮቹ አግኝቷል።

ባለ 22 ገፁ ደብዳቤ በውጪ ጉዳይ ሚኒስትር አቶ ገዱ የተፈረመበት ሲሆን ለምክር ቤቱ ያስገቡት በUN የኢትዮጵያ ቋሚ ተጠሪ አምባሳደር #ታዬ_አፅቀስላሴ ናቸው። 86 ፐርሰንቱ የናይል ውሃ የሚመነጨው ከሀገሬ ኢትዮጵያ ነው ብለው የሚጀምሩት አቶ ገዱ ግብፅ በኮሎኒያል ስምምነት ላይ ተመስርታ የውሃውን የአንበሳ ድርሻ ስትጠቀም እንደኖረች ተናግረዋል። በዚህ ምክንያት ኢትዮጵያ ውሃውን አመንጭታ ለግብፅ ከማድረስ ባለፈ ለመጠቀም እንዳልቻለች ገልፀው ይህ ኢፍትሃዊነት ሊቀጥል አይችልም ብለዋል። 65 ሚሊዮን የኢትዮጵያ ህዝብ የኤሌክትሪክ ሃይል አቅርቦት የማያገኝ ቢሆንም የግብፅ ህዝብ ግን ባጠቃላይ የአቅርቦት ሽፋን እንደሚያገኝ የሚጠቅሰው ደብዳቤው ግብፅ ከአለም አቀፍ የፋይናንስ ተቋማት ድጋፍ እንዳናገኝ እንቅፋት መሆኗን ኮንኗል።

ኢትዮጵያ ተጨማሪ የማሰቢያ ጊዜ እንደሚያስፈልጋት ገልፃ ባልተሳተፈችበትና በአሜሪካ አደራዳሪነት በተካሄደው የመጨረሻው ውይይት ላይ ያለ ኢትዮጵያ ተሳትፎ ውይይት መደረጉን አቶ ገዱ ለፀጥታው ምክር ቤት አሳውቀዋል። ከዚህ ውይይት በፊት የሚቀሩ አለያይ ነጥቦች (outstanding differences) ነበሩን ብለዋል። እነሱም በአሜሪካ የቀረበው ረቂቅ ስምምነት

⚡️ የኤሌክትሪክ ሃይል የማመንጨት አቅምን የሚገድብ መሆኑ
⚡️ የቀረቡት ህግጋት የግድቡን ቋት በውሃ ለመሙላትና ለመጠቀም የማያስችሉና የተለመዱ አሰራሮችን ያልተከተሉ መሆናቸው
⚡️ ከህዳሴ ግድብ ውይይት የሰፋ ማእቀፍ ያለው ወይም በግድቡ ላይ ያልተወሰነ መሆኑና የአሁንና የወደፊት ትውልዶችን የመጠቀም መብት የተጋፋ መሆኑ
⚡️ የኢትዮጵያን በሃብቷ ላይ የማዘዝ ሉአላዊ መብት የተጋፋ መሆኑ እና
⚡️ ውይይቱ 250 ሚሊዮን ህዝቦችን (Nile riparian countries) ወደ ጎን ትቶ የውሃ ድርሻ ድርድር እንዲሆን መደረጉ

አቶ ገዱ ግብፅ ቋሚ እንቅፋት መሆኗን አቁማ በትብብር ላይ የተመሰረተ ግንኙነት ማድረግ ይገባታል ያሉ ሲሆን ኢትዮጵያ የውሃ ሙሌት ለመጀመር ማሰቧ የ Declaration of Principles (DoP) ስምምነትም ሆነ አለም አቀፍ የህግ ሃላፊነትን (international legal obligation) የጣሰ አይደለም ብለዋል። (April 10 ጠ/ሚ አብይ ለአልሲሲና ለሱዳኑ ጠሚ አብደላ ሃምዶክ በላኩት ደብዳቤ ኢትዮጵያ የመጀመሪያ ስቴጅ ሙሌት በዚህ ክረምት እንደምትጀምር ቢያሳውቁም ግብፅም ሆነ ሱዳን በተመሳሳይ ቀን April 15 አለመስማማታቸውን በደብዳቤ መግለፃቸውን ከዚህ በፊት FI መፃፉ ይታወሳል)።

ኢትዮጵያ ያቀረበችው የመጀመሪያ ስቴጅ ሙሌት ሁለት አመታት የሚወስድ ሲሆን ከባህር ጠለል በላይ እስከ 595 ሜትር ደረስ የግድቡን ቋት ለመሙላት ያስችላል። ይህም ቋቱ (reservoir) 18.4 billion cubic meter ውሃ እንዲይዝ ያስችለዋል ማለት ነው። ይህ ውሃ የግድቡን ፓወር ፕላንት ለመሞከር ወይም ቴስት ለማድረግ ጥቅም ላይ ይውላል። በመጀመሪያው አመት 4.9 billion cubic meter በሁለተኛው አመት 13.5 billion cubic meter የውሃ ሙሌት ለማካሄድ ታስቧል። ይህ ውሃ የሚወሰደው 49 billion cubic meter አመታዊ ፍሰት ካለው ብሉ ናይል ስለሆነ ለታችኛው ተፋሰስ ሀገራት ይህ ነው የሚባል ጉዳት (significant harm) አይኖረውም ሲል ደብዳቤው ይገልፃል። በዚህ መሰረት ኢትዮጵያ ሙሌቱን ለመጀመር የግብፅን ይሁንታ ማግኘት እንደማይጠበቅባት እና ህጋዊ ግዴታም እንደሌለባት አሳውቃለች። ኢትዮጵያ ግብፅም ከዚህ በፊት ወደ ነበረው የሶስትዮሽ ውይይት እንድትመለስ ጠይቃለች። ይህ በተዘዋዋሪ በአሜሪካ መሪነት እየተካሄደ ባለው ድርድር ላይ ኢትዮጵያ መቀጠል እንደማትሻ ጠቋሚ ነው።

THE FINFINNE INTERCEPT

ODM~Falmii Deggartoota ABO fi Badhaadhinaa (Bilxiginnaa) 05/17/2020

2 Comments

  1. Oli antumma seera jeechun, murtee seera male, nama tokkoo irra ittii addabii fudhaachuun yakkadha.
    Haaqiin kun malif hin kabjammu?
    Qammin walaba ta’ee malif qoratee
    Dhuggaan hin bahuu?

  2. Thanks for another great article. The plazce else could anybody get that type of information in such a perfect
    manner of writing? I’ve a presentation subsequent week, and I am at the look
    for such info.

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.